Фейк ақпарат өтірік хабардан, жала жабудан немесе жай тексерілмеген және дұрыс емес ақпараттан бес маңызды диагностикалық белгілермен ерекшеленеді:
Фейк ақпарат – қандай да бір факт немесе оқиға туралы ақпарат емес. Мұндай ақпараттар адамға эмоциялық тұрғыдан қатты әсер етеді. Яғни, фейк ақпараттардың көбі эмоциялы мәтіннен құралады. Мақсаты – ақпарат арқылы адамдардың назарын аудару, олардың бей-жай қалмай, таратуына ықпал ету.
Фейктің жай ақпараттан айырмашылығы, адамның логикасы мен оның қоршаған әлемді талдауы деңгейінде жұмыс істемейді. Жаңа айтып өткеніміздей, фейк ақпар – эмоционалды реакцияны тудыратын хабарлама. Сондықтан ми ақпаратты талдау мен синтездің логикалық операцияларына, оның жеке объективті пікірін қалыптастыруға дейін жетпей қалады. Фейктің міндеті – адамның эмоционалды сферасын шайқау, оны не болып жатқанын саналы түрде түсіну функцияларын өшіру арқылы таң қалдыру. Ми бастапқы әсерде тұрып қалады, оған ілінеді, дөңгелектегі тиін сияқты айналады, әрі қарай жүре алмай қалады.
Фейк ақпаратты оқыған адамда бір нәрсеге деген не жек көрініш сезім, не қатты жақсы көру сезімі пайда болады. Яғни бір дүниеден қатты алшақтатқаны секілді, екіншісіне жақындата түседі. Мен айтқандай, «психологиялық рефлекс» тудырады. Бұл әсер адамның фейкке деген сенімін арттырады, өйткені ол қандай да бір нақты көзқарасты таңдамайды. Жай ғана пікір қалыптастырады.
Шын мәнінде, шок тудыратын нәрседен бас тарта отырып, жалған модельдер адамды бір уақытта, ұқыпты және байқамай басқа жаққа итеріп, қажетті ойларға жетелейді. Бұл жалған манипуляцияның мәні:
Өйткені адамның ойлауы әрқашан негізге ие болуға тырысады. Кейбір негізгі дүниетанымдық ұстаным, бір нәрседен алшақтап, фейк әдеттегідей көрерменді екінші жағын қабылдауға шақырады. Адам фейк ақпараттың мән-мағынасын түсінбесе де қабылдап, шындық екеніне сенімді болады.
