Көбісі «фейк ақпарат» деген сөзді жиі естіген шығар. Бұл «белгілі бір нәтижеге жету үшін арнайы таратылатын жалған, бірақ өте сенімді ақпарат». Әртүрлі тақырыптарда фейктерді тарату үшін үлкен ақша жұмсалады, Бұл тіпті әлемдік деңгейді әдейі жасалуы да мүмкін Адамдар жиі түсінбейді: Адамдарға жалған ақпарат тарату не үшін керек? Фейк қалай жұмыс істейді? Психологияңызды фейктен қалай қорғауға болады? Бұл туралы Qamshy.kz ақпарат агенттігіне сілтеме жасаған 4tagan.kz.
Фейк ақпарат – қандай да бір факт немесе оқиға туралы ақпарат емес. Мұндай ақпараттар адамға эмоциялық тұрғыдан қатты әсер етеді. Яғни, фейк ақпараттардың көбі эмоциялы мәтіннен құралады. Мақсаты – ақпарат арқылы адамдардың назарын аудару, олардың бей-жай қалмай, таратуына ықпал ету. Фейк ақпарат сіз ешқандай мән бермей, назар аударуды тоқтатқан кезде ғана жойылады.
Фейк ақпарат таратудың тарихы
Фейк ақпарат құбылысының өзі 2010-шы жылдарға дейін қол жеткізілген смартфондардағы бейне мазмұнын өңдеу мен тасымалдаудың қарапайымдылығынан туындады. Сонымен қатар, интернетте және мессенджерлерде цензураның, ішкі фильтрдің болмауы да өз әсерін тигізбей қоймады. Фейк ақпараттар мәтін, фото немесе видео күйінде тарайтын болса адам бойында сол ақпаратқа деген сенім ұялатады. Ал радиодан басылған сөз немесе аудио мәтін адамдарға қатты әсерін тигізбейді. Өйткені олар оқиғаның толық визуализациясын жасамайды. Теледидарда балалар оны көре алатындығын ескере отырып, өте қатал сюжеттер қабылданбайды. Яғни, «Жүз рет естігенше, бір рет көр» деген сөз бекер айтылмаса керек. Сол себепті фейк ақпараттың тез таралуына адамдардың қабылдауы мен ойлау жүйесі, психологиялық жағдайы да әсер етпей қоймайтыны анық.
