Қаңтар айы – мал шаруашылығы саласы үшін жауапты әрі күрделі кезең. Өйткені қыс мезгілінің ең суық уақыты малдың күтімі мен қоректенуіне ерекше назар аударуды қажет етеді. Ордабасы ауданы – аграрлық әлеуеті жоғары өңір, оның ішінде мал шаруашылығы аудан экономикасының негізгі салаларының бірі болып табылады. 2025 жылдың алғашқы айында бұл саланың даму динамикасы, көрсеткіштері және қолға алынған жұмыстар ауданның ауыл шаруашылығы құрылымдарының белсенділігін айқындайды.
Ордабасы ауданында мал басының жыл санап артып келе жатқаны байқалады: ірі қара – 84,9 мың басқа жетіп, 104,5 пайыздық өсім көрсетті. Қой-ешкі – 476,2 мың басқа жетіп, 102,5 пайызға артқан. Жылқы саны – 34,2 мың басқа, түйе – 870 басқа, ал құс саны – 391,2 мыңға жетіп, 154,5 пайыз өсім көрсеткен. Қаңтар айында бұл мал санын сақтап қалудың маңызы зор. Себебі қысқы мезгіл малдың иммунитетіне, денсаулығына, азық қорына тікелей әсер етеді.
Қаңтардағы негізгі міндеттердің бірі – малдың қыстан шығынсыз шығуын қамтамасыз ету. Бұл кезеңде мал азығының қорын дұрыс жоспарлау – шешуші фактор. 2024 жылы Ордабасы ауданында 112,7 мың тонна мал азығы жиналған болатын. Қаңтар айында осы қордың тиімді бөлінуі, әр шаруашылықтың есеп жүргізуі қатаң бақылауда болады. Әсіресе ірі қара мен жылқыға арналған сүрлем, жоңышқа және құнарлы жемнің жеткіліктілігі тексеріледі.
Қыстың қақ ортасында ветеринарлық қауіпсіздік мәселесі де өзекті. Қаңтар айында аудан ветеринарлары жоспарлы профилактикалық шараларды бастайды. Малдарды тексеру, жұқпалы аурулардың алдын алу, індетке қарсы вакциналау – қысқы маусымда ерекше назарда. Ордабасы ауданында 2025 жылға арналған ветеринарлық іс-шаралар жоспары қаңтарда бекітіліп, ауылдық округтер бойынша нақты графиктер құрылды. Бұл жұмыс малдың амандығын қамтамасыз етуге бағытталған.
Мал шаруашылығындағы тағы бір маңызды фактор – қора-жайдың жағдайы. Қаңтар айында әрбір шаруа өз мал қорасын жылыту, желдету, ылғалдылық деңгейін сақтау, төсенішті ауыстыру және санитарлық талаптарды орындау мәселелерін реттейді. Малдың денсаулығы көбіне осы факторларға тікелей байланысты. Әсіресе құс және қозы-лақ бағатын қожалықтарда температура мен жарық режимі ерекше қадағаланады.
Аудан шаруалары үшін қаржы және мемлекеттік қолдау да маңызды рөл атқарады. Қаңтарда мал шаруашылығына қатысты субсидиялау бағыттары жарияланып, шаруаларға түсіндірме жұмыстары жүргізіледі. Бұл бағыттар – асыл тұқымды мал сатып алу, бордақылау алаңдарын қолдау, ветеринарлық препараттарды субсидиялау, мал азығын дайындауға арналған техникаға субсидия беру. Шаруалар жылдық жоспарларын осы ақпарат негізінде жасайды.
Мал өнімдерінің көлемі де қаңтар айындағы жетістіктермен байланысты. 2024 жылдың 10 айында Ордабасы ауданында 13,6 мың тонна ет, 21 мың тонна сүт, 9,6 млн дана жұмыртқа өндірілді. Қаңтарда бұл көрсеткіштер сақталып, қысқы жағдайға бейімделген шаруашылықтар өнім көлемін тұрақты ұстап тұруға күш салуда. Қыс мезгілінде сүт өнімділігінің төмендеуі табиғи құбылыс болғанымен, дұрыс күтім мен сапалы азық беру арқылы бұл төмендеуді барынша азайтуға болады.
Қаңтардағы тағы бір басымдық – мал төлдетуге дайындық. Қой-ешкі шаруашылықтарында төлдеу маусымы ақпан-наурыз айларында басталатындықтан, қаңтар – дайындық айы. Қора ішін дизинфекциялау, аналық малдың қоректену рационын жақсарту, қосымша дәрумендер беру – болашақ төлдің денсаулығына тікелей әсер етеді. Малдағы минералдық жетіспеушіліктердің алдын алу мақсатында қосымша жем-шөп түрлері пайдаланылып, ветеринарлық бақылау күшейтіледі.
Мал шаруашылығындағы цифрландыру да қаңтар айынан бастау алады. Малдарды бірдейлендіру жүйесіне енгізу, құжаттарды рәсімдеу, мал қозғалысын бақылау ақпараттық жүйелер арқылы жүргізіледі. Шаруалар электронды форматта жұмыс істеуге бейімделіп келеді. Бұл – мал шаруашылығын басқаруды жеңілдетіп, ашықтықты арттыратын маңызды қадам.
Қорытындылай келе, Қаңтар айындағы мал шаруашылығы жұмыстары – бір жылдық көрсеткіштердің тірегі. Бұл айдағы әрбір жоспар, әрбір шешім, әрбір ұйымдастыру шарасы болашақтағы өнімділікке, мал басының сақталуына, шаруашылықтардың тұрақты дамуына әсер етеді. Ордабасы ауданы бұл бағытта үлкен тәжірибеге сүйеніп, жүйелі жұмыстар жүргізуде. Қаңтардағы қарқынды дайындық – алдағы маусымның табысты болуына берік негіз болмақ.
