Соңғы жылдары қоғамда интернет-алаяқтықтан зардап шеккендердің қатары артқан. Заманауи технологияларды шебер меңгерген қылмыскерлер әртүрлі тәсілдерді қолдану арқылы өз мақсаттарына қол жеткізген. Олардың ішінде ең көп тарағаны — веб-сайттар арқылы жәбірленуші өзі ақша аударып, кейіннен тапсырысын ала алмай қалу деректері болып отыр.
Осындай келеңсіз жайттардың алдын алу мақсатында Отырар ауданы прокуратурасының бастамасымен аудандағы білім бөліміне қарасты мектеп директорлары мен орынбасарларының және балабақша меңгерушілерінің қатысуымен кеңейтілген мәжіліс өтті. Жиында аудан әкімінің орынбасары Айдос Құлмаханов ашып, жүргізіп отырды.
Кездесуде жергілікті полиция бөлімінің бастығы Төлеген Жұмабек баяндама жасап, қоғамда белең алып жатқан интернет алаяқтығының алдын алу жұмыстары туралы айтып өтті.
Жалпы аймақта алаяқтық қылмыстары мен интернет алаяқтық қылмыстары бойынша 2023 жылдың 5 айында 3 қылмыс тіркелсе, 2024 жылдың ос уақытында 20 қылмысқа, яғни, 17 қылмысқа өсіп, 566,7 пайызды құраған. Оның ішінде 15 қылмыс ашылып, 5 қылмыс бойынша қазіргі таңда тергеу жұмыстары жүруде. Аталған мәселеге орай Түркістан облысы полиция департаменті, Отырар АПБ-нің жеке құрам қызметкерлерімен қылмыстың алдын-алу, болдырмау және болған қылмыстарды дер кезінде ашу мақсатында арнайы іс-шаралар ұйымдастырылып, ауыл округтері бойынша халық арасында түсіндірме жұмыстары жүргізілуде. Сондай-ақ, халықтың құлақтандыру мақсатында әлеуметтік желілер мен БАҚ беттерінде ақпараттық хабарламалар жарияланған…
Мұнан соң Отырар ауданы прокуратурасының аға прокуроры Мақсат Абдукаримов алаяқтық, оның ішінде интернет алаяқтығы бойынша орын алған қылмыстар туралы айтып, осы бағытта атқарылған шараларға тоқталды. Ол өз сөзінде алаяқтықтан зардап шеккендердің басым көпшілігі мұғалімдер мен балабақша қызметкерлері арасында болатынын, басқа да көтерілген мәселелердің қоғамдағы маңыздылығын ескере отырып профилактикалық жұмыстарды жүйелі ұйымдастыруды жауапты сала басшыларына тапсырды.
Кездесу барысында көпшілік тарапынан күн тәртібіндегі мәселеге қатысты сұрақтар қойылып, тұщымды жауаптар берілді.
Кездесуде интернет-алаяқтықпен күресуге көмектесетін бірнеше шаралар ұсынылды. Бұл шараларға мыналар жатады:
Білім және хабардарлық:
Интернеттегі алаяқтықты қалай тануға және болдырмауға болатындығы туралы халыққа, әсіресе жастар мен қарт адамдарға арналған тұрақты білім беру семинарлары мен тренингтерін өткізу.
Әлеуметтік медианы, жергілікті БАҚ-ты және басқа да қол жетімді платформаларды алаяқтықтың соңғы әдістері мен олардың алдын алу жолдары туралы ақпарат тарату үшін пайдалану.
Құқықтық шаралар:
Осындай қылмыстар үшін жаза мерзімдерін ұлғайтуды қоса алғанда, интернет-алаяқтықпен күресуге бағытталған заңнаманы қатаңдату.
Интернет-алаяқтарды қадағалау және қудалау бойынша құқық қорғау органдарына арналған арнайы бағдарламаларды әзірлеу және енгізу.
Технологиялық шешімдер:
Антивирустық бағдарламалар, брандмауэрлер және көп факторлы аутентификация жүйелері сияқты заманауи киберқауіпсіздік құралдарын енгізу және танымал ету.
Интернеттегі күдікті әрекеттер мен қауіптер туралы ақпарат алмасу үшін Ұлттық платформаларды әзірлеу және қолдау.
Компаниялардың әлеуметтік жауапкершілігі:
Интернет-компаниялар мен әлеуметтік желілердің пайдаланушыларды қорғау бойынша неғұрлым қатаң шараларды енгізуге және алаяқтық туралы хабарламаларға жедел ден қоюға міндеттемесі.
Күдікті транзакциялар туралы ескерту жүйелерін енгізу және алаяқтық операцияларды бұғаттау үшін қаржы институттарымен ынтымақтастық.
Жеке сақтық шаралары:
Пайдаланушыларға әртүрлі тіркелгілер үшін күрделі және бірегей құпия сөздерді жасау, Бағдарламалық құралды үнемі жаңарту және күдікті сілтемелер мен электрондық пошта тіркемелерінен аулақ болу сияқты кибер гигиена негіздерін үйрету.
Алаяқтық әрекеттерді уақтылы анықтау және болдырмау үшін банктік шоттар мен онлайн-шоттарды үнемі бақылау.
Құрбандарды қолдау:
Жоғалған қаражатты қалпына келтіру және қайталанатын шабуылдардың алдын алу үшін арнайы қолдауға қол жеткізуді қамтамасыз ету.
Кездесу соңында қатысушылар интернет-алаяқтыққа қарсы күресте бірлескен күш-жігердің маңыздылығын атап өтті. Мемлекеттік органдар мен жеке компаниялардан бастап жеке азаматтарға дейін барлық мүдделі Тараптардың үйлестірілген өзара іс – қимылы арқылы ғана қауіпсіз цифрлық кеңістік құруға және отандастарымызды киберқауіптерден қорғауға болады.
Кездесуді аудан әкімінің орынбасары Айдос Құлмаханұлы қорытындылап, жиынға қатысушыларға алғысын жеткізді.
