Жалған жаңалықтарға қазіргі жеңіл сатира да әсер етеді. Қазіргі күнге негізделген әзіл-оспақ жаңалықтар көңіл көтеретіні рас. Олардың мақсаты – әлемде және белгілі тұлғалардың айналасында болып жатқан оқиғаларды ирониямен көрсету. Бір қызығы, ол иронияны тану өте қиын, ал ойнақы мәлімдеме нағыз сенсацияға айналуы мүмкін. Бұл туралы https://qazaq1913.com-ға сілтеме жасаған 4tagan.kz жазады.
Қазіргі таңда жалған жаңалықтарға қатысты «дипфейк» термині де қолданылады. Бұл адамдарды адастырудың салыстырмалы түрде жаңа тәсілі. Сандық нейрондық желілердің пайда болуымен дипфейк кең таралды. Ол дегеніңіз, кез келген нәрсені қолдан жасай алатын бағдарламалар: дауыс, сыртқы түр немесе адамның суретін ауыстыра алады. Бұл термин ағылшын тілінен «терең жалғандық» деп аударылады. Олар атына заты сай, жалғанды шындай көрсетеді. Мәселен, желіде президенттер мен басқа да танымал адамдардың «сөйлеген» сөздерін шындықтан ажырату өте қиын.
Міне, осының арқасында фейк-ньюске кез келген жаңалықты қосарлап айта бастады. Әсіресе, саясаткерлер баспасөзде өздері туралы жағымсыз мәлімдемелерді жалған деп атауға көшті. Фейк-ньюсті танымал еткен сондай саясаткерлердің алдыңғы қатарында АҚШ-тың 45-ші президенті Дональд Трамп есімі жиі аталады.
Осылайша, 2018 жылы Ұлыбритания үкіметі газеттер мен ресми құжаттардағы «фейк-ньюс» терминіне тыйым салды. Барлығына кінәлі – тым түсініксіз ұғым. Оның орнына олар «дезинформация» – жалған фактілерді қасақана тарату және «жалған ақпарат» – алдау мақсатында емес, қателесу арқылы жасалған ақпаратты пайдалануды жалғастыруда.
