Қоғамдық сананы билеудің ең кең таралған түрінің бірі – бұқаралық ақпарат құралдары мен әлеуметтік
желілерде арандатушылық және жалған ақпараттарды тарату. Мұндай ақпараттар, әсіресе, пандемия кезінде көп таралғанын жоққа шығаруға болмас. Дүниежүзін дүрбелеңге салған індеттің шығу тарихы, салдары, вакцинаның зиянды әсері сияқты хабарлардың халықты алаңдатып тастағаны анық. Сондай-ақ, тіл мәселесі, терроризм фактілері немесе арнайы қызметтердің заңсыз әрекеттері, басқа да тақырыптарды қозғайтын
жалған жарияланымдар болып жатқан оқиғаларды бұрмалап жеткізеді, сөйтіп, халықты адастырады.
Алайда, көрінеу жалған ақпарат тарату Қылмыстық кодекстің 145, 174, 274-баптары бойынша қылмыстық
жауаптылыққа әкеп соғатынын есте ұстаған жөн.
Сондықтан Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасы азаматтарды заңнаманы мүлтіксіз сақтауға, арандатушылыққа берілмеуге, жалған хабарламаларға жауап бермеуге және тек ресми ақпарат көздеріне сенуге үнемі шақырады.
Егер көрінеу жалған ақпарат тарату азаматқа, ұйымға немесе мемлекетке үлкен зиян келтірсе, сондай-ақ, басқа да ауыр зардаптарға әкеп соқтырса, онда бұл қылмысқа кінәлі адамға 5 мың АЕК көлемінде (18 460 000 теңге) мөлшерінде ең жоғары айыппұл салынуы мүмкін. Ақшалай өндіріп алу сол мөлшердегі түзеу
жұмыстарына, 1 200 сағатқа дейінгі мерзімге қоғамдық жұмыстарға тартуға, бес жылға дейінгі мерзімге
шектеуге немесе бас бостандығынан айыруға ауыстырылуы мүмкін. Осы баптағы түсіндірмеге сәйкес, азаматқа 2 мың АЕК (7 384 000 теңге), ал ұйымға немесе мемлекетке 10 мың АЕК (36 920 000 теңге) көлемінде келтірілген материалдық зиян ірі залал деп есептеледі.
Ал төтенше жағдай уақытында, жауынгерлік жағдайда, соғыс мезгілінде не жария іс-шаралар өткізу
кезінде жасалып, адам өліміне, бір немесе одан да көп адамның денсаулығына ауыр зиян келтіруге, халықтың денсаулығы мен қоршаған ортаның нашарлауына, мемлекеттің қауіпсіздігіне қауіп төндіруге, басқа да түрлі апаттарға әкеліп соққан ауыр зардаптарды туғызған көрінеу жалған ақпарат таратқан қылмыстық топқа айыппұл салуға болмайды. Мұндай жағдайларда жалған хабарламалар мен жаңалықтарды таратқаны үшін тек жеті жылға дейін бас бостандығын шектеу немесе айыру жазасы қарастырылған. А.Ахметова
