Бір кісінің істемеген нәрсесін істеді деп айту Алланың алдында үлкен күнә саналады. Ислам шариғатында мұндай әрекетке тыйым салынып, үкімін харам деп бекіткен.
Суи заң (жаман күмән), яғни айналасындағы адамдар жайында жаман ойлау, жақсы ойламау. Бұл – адам бойындағы жаман қасиет. Аяттағы «күнә болады» деген күмәнға осындай күмәндар жатады. Сол үшін Алла мұндай қасиеттен сақ болуды әмір етеді.
Мұсылман адам көзі жетпейінше өзге дін бауыры жайында оң пікірде болу керек. Естіген нәрсесін дұрыс екен деп айта беруге болмайды. Мұндай жағдай адамдар арасындағы дұшпандық, өшпенділік сезімін оятып, имандылықтың әлсіреуіне әкеп соқтырады. Сондықтан мұсылман кісі «суи заңнан» аулақ болуды әрі Алланың, әрі Оның елшісінің әмірі деп білу керек. Ардақты Пайғамбарымыз (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын): «Сендер суи заңды ұстанудан сақтаныңдар. Өйткені күмән – сөздің ең өтірікшісі», – деп түбі, негізі жоқ бос нәрседен алыс тұруды әмір етеді. (Бухари, Әдәб 58.).
Төртіншісі, жала ретінде айтылған қаңқу сөзді таратпау. «Ауруда шаншу жаман, сөзде қаңқу жаман» дегендей, дәлелсіз айтылған жала қаңқу сөзге жатады. Мұсылман адам әр сөзін оны айтқаннан қандай пайда не зиян бар екенін ойлап барып сөйлеу қажет. Өйткені ардақты Пайғамбарымыз (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) хадисінде: «Кім Аллаға және Қиямет күніне иман еткен болса, жақсы сөз сөйлесін немесе үндемесін», – деген (Бұхари 6017, Мүслім 47).
Қорыта айтқанда, әрбір адам сөзіне, ісіне, әлеуметтік желіде жариялаған жазбасына мұқият болу қажет. Егер айтқан сөзі не жариялаған мақаласы жала, өтірік болса мәңгілік өкініште қалады. Кейінгі кездері дін саласында қызмет атқарып жүрген тұлғаларға түрлі жала жабылып жатыр. Мұсылман адам мұндай жаман әрекеттен бойын аулақ ұстау керек. Алла Тағала барша мұсылман қауымын жаладан, бүліктен сақтасын!
Қ.СӘБИТ
