Гарвард психологтарының зерттеулеріне сәйкес, 65 жастан асқан адамдар фейкті басқаларға қарағанда 7 есе көп таратады. Егде жастағы адамдар жалған хабарламаларға тез сенеді және манипуляцияларға жиі ұшырайды. Бұл жастағы тобы ақпаратқа келгенде неге соншалықты әлсіз және аға буын өкілдерін шындықты өтіріктен ажыратуға қалай үйретуге болады? Бұл туралы өз сұхбатында профессор, Қазақстандық коммуникативтік қауымдастығының директоры және қарт адамдарға арналған медиасауаттылық бойынша тренингтің авторы Бағиля Ахатова айтып берді, деп хабаралйды Stopfake.kz-ке сілтеме жасаған 4tagan.kz ақпараттық агенттігі.
Contents
– Бағиля Әбілмәжінқызы, соңғы кездері Қазақстанда да, басқа елдерде де қарт адамдарға арналған медиасауаттылық бойынша тренингтер өткізілуде. Қатысушылар әлеуметтік медианы қолдануды және ақпаратты тексеруді үйренеді. Мұндай қажеттілік неге туындады?
– Неге қарт адамдар фейкке көбірек сенеді, манипуляцияларға жиі ұшырайды және жалған ақпаратты жиі таратады?
– Олардың жасын ескере келе, ата-әжелерге фейктің не екенін қалай түсіндіруге болады? – Фейк жасаушылар егде жастағы адамдарды немен қызықтырады? Мысалы, зейнеткер тағы бір алаңдатарлық хабарлама, дауыстық немесе видео алды делік, ол неге күмәнданып, оны тексереді? – Хабарлама күмән тудырды делік. Әрі қарай не істеу керек?
– Бағиля Әбілмәжінқызы, соңғы кездері Қазақстанда да, басқа елдерде де қарт адамдарға арналған медиасауаттылық бойынша тренингтер өткізілуде. Қатысушылар әлеуметтік медианы қолдануды және ақпаратты тексеруді үйренеді. Мұндай қажеттілік неге туындады?
– Зейнеткерлікке шыққаннан кейін көбінің қарым-қатынас ортасы азаяды. Бұрын олар үнемі ұжымда болды, біреулерге қажет болды, ал енді араласатын орталары кеміді, байланыс арналары азайды. Сондықтан қариялар теледидар көп көреді, интернет-порталдарға, әлеуметтік желілерге кіреді. Олар бәрінен хабардар болу, туыстарымен, достарымен байланыста болу үшін осыларды пайдалана білуі керек. Бұл әсіресе пандемия кезінде, мәжбүрлі оқшаулану жағдайында аса маңызды.
