Қоғам белгілі идеологиялардың жетегінде өмір сүреді. Кейде бұл жетекке саналы түрде, кейде бейсаналы түрде еретіні болады. Қоғамдық сананы манипуляциялау сол идеологиялардың жетегіне қалай еріп кеткеніңізді білдірмейтін, байқатпайтын, бірақ күнделікті сіздің санаңызды улайтын тәсіл. Қоғам әдетте ақпараттың құрсауында немесе түрлі пропаганданың айтағында екенін түсінбеуі мүмкін. Алайда, қолында билігі бар топтардың өз ықпалын жүргізу немесе сөзін өткізу үшін қолданатын түрлі тәсілінің құрбанына айналып кету өте оңай. Бұл туралы minber.kz сайтына сілтеме жасаған 4tagan.kz жазады.
Қазақ тілінде пропаганданы үгіт-насихат деп атау қалыптасқан. Алайда, біздің айтпағымыз тікелей үгітпен байланысты емес, біз насихаттың жасырын модельдері жайлы сөз қозғамақпыз. Насихат көбінде бұқаралық медиа құралдарын қару ретінде қолданады. Әлеуметтік желі пайда болғаннан бері бұл алаң қоғамдық сананы манипуляция үшін қолданатын негізгі орынға айналды. Бұл тек Қазақстан немесе Ресейде ғана емес, бүкіл әлемде орын алып отырған тенденция. Қолында билігі бар адамдар өзі көздеген бір мақсатқа жету үшін медиа инфлюнсерлерді (influencer) пайдаланады, соларға ақша төлейді, тек өздерінің сөздерін сөйлесе болды.
Насихаттың немесе пропаганданың нақты анықтамасы жоқ. Алайда пропаганданың көздейтін бір мақсаты болады, оны тарату үшін нақты қаржы көздері ұйымдастырылады, арнайы топтар құрылады.
Пропаганда моделінің авторлары Герман және Хомскидің «Manufacturing Consent» (2002) деген кітабында бұқаралық медианың ХХ ғасырда екіжүзді саясаттың дамуына ықпал еткендігі айтылады. Әсіресе, бірінші және екінші дүниежүзілік соғыс кезінде пропаганда өзінің шырқау шегіне жеткен. ХХІ ғасырда жаңа медиа технологиялары оның дамуын басқа сатыға көтерді. Мәселен, 2016 жылғы АҚШ-тың президент сайлауында әлеуметтік желілер саяси құрал ретінде пайдаланылды. Түрлі боттар сананы манипуляциялауға, жалған ақпараттар таратуға қолданылды.
