Бұрынғы өсек аяң сөзі қазіргі замауи тілмен айтқанда, «хайп», «фейк», «дизинформация» сөздерімен ауысты. Қалай десек те, бәрінің де бір мағынасы – жалған ақпарат тарату болып саналады.
Ғаламтордың осындай жетістігі мен қолжетімділігін қара ниеттілер де өз мақсаттарына жету үшін тиімді қолдануда. Қазіргі жалған ақпараттардың көбісі лайк жинау мақсатында да жасалынып жатады. Алайда ақылға салып қарасақ кез келген нәрсенің күнгейі мен көлеңкелі жағы болатынын ескере бермейміз. Соның салдарынан халық арасынд дау туып, бір тұлғаны бірі ақтап, бірі тіпті ит терісін басына қаптап жатады. Жалған ақпараттың көбеюіне қатысты әйгілі Илон Маск та күйініп, жаңадан АІ жасап шығаруды қолға алды. Ол жаңа бастама үшін 10 мың NVІDIA видеокартасын сатып алған екен. Fox News телеарнасына берген сұхбатында Илон Маск «TruthGPT» деп аталатын АІ жасап, жалған ақпарат пен фейк жаңалықтармен күресуді бастайтынын айтты. Яғни, оның айтуынша, АІ ақпараттарды талдап, шынайы фактілерді ғана сүзіп алып, халыққа тарайтындай жағдай жасады. Және осы арқылы халық әлемде болып жатқан жаңалықтардың тек шынайысын ғана оқып, таныса алады. Бұл жоба біткен соң, кейінірек ғалымдар мен бағдарламашыларға да осы жобамен жұмыс істеуге мүмкіндік беретінін айтады.
Халық көбіне әлеуметтік желілерде отыратындықтан, қазір әлеуметтік желілердің фейк ақпараттармен күресе алатындай жағдайға да жетті. Мәселен, фейсбук әлеуметтік желісінде фактчекинг бағдарламасы іске қосылған. Онда алдымен көп таратылған посттар тексеріліп, вирустық ақпараттар таралған жағдайда фейк ақпаратты тарату тоқтатылып, өшіріледі де, таратушыға ескерту хаты жіберіледі. Бұндай жалған ақпаратты анықтаушы бағдарламалар инстаграмм, watsapp, twitter, telegram әлеуметтік желілерінде де орналастырылған.
