2022 жылдың 12 шілдесінде Президент Қасым-Жомарт Тоқаев пирамидалық жарнаманы қылмыстық жауапкершілікке тартатын заңға қол қойды. 2014 жылғы заң бойынша оған тек әкімшілік жауапкершілік жүктелген-ді. Шілдеден кейін жарнама пирамидалары үшін шабуылдаушылар 2 жылдан 4 жылға дейін бас бостандығынан айырылуы мүмкін, әрине, қылмыстың ауырлығына байланысты. Негізі, пирамидаларды ауыздықтау мүмкін бе? Бұл туралы qazdauiri.kz-не сілтеме жасаған 4tagan.kz ақпарттық агенттігі хабарлайды. Соңғы екі жылда Қазақстанда пирамидалық схемалармен күресу жүйесі айтарлықтай өзгерді. Қаржылық мониторинг агенттігінің өкілі Әлібек Әбділовтың айтуынша, жауапты департаменттердің жұмысы «сапалы түрде қайта құрылды». Ал, тергеу органдарының пирамидаларға қарсы белсенді күресі, құқық қорғау және қаржы бөлімдерін үйлестіру және заңдарды қатайту әлі де күткендей нәтиже берген жоқ. Қылмыстық істер санының жыл сайынғы өсуі «билік» жұмысының көрсеткіші ғана емес, сонымен қатар пирамидалардың өз тауарларын қалпына келтіріп, сақтай алғанының жанама белгісі болып табылады.
Агенттік тізілімінің пайда болуы (бірақ, жаңа қылмыстық істердің пайда болуына қарамастан, мемлекеттік ведомстволардың сайттарында бұл тізімнің жаңартылған нұсқалары жоқ) және басқа да түсіндіру жұмыстары қазақстандықтарды күмәнді инвестициялардан қорғамайды. Бірқатар сарапшылар бұған Қазақстан Республикасы азаматтарының қаржылық сауаттылығының жоқтығы «кінәлі» деп санайды. «Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қорындағы мемлекет тарапынан кепілдендірілген кірісті алып қарасаңыз, ол орташа жылдық 12-13 пайызды құрайды. Қаржы пирамидалары, керісінше, кепілдік берілгенін алға тарта отырып, қысқа мерзімді жоғары табыс ұсынады. Ал бұл жағдайларды білместіктен сатып алатындар да, саналы түрде тәуекелге баратындар да бар. Олар кіріс алуға уақыт табуды жоспарлап отыр, содан кейін пирамидадан шығуды жоспарлайды. Бірақ іс жүзінде ол жұмыс істемейді. Өйткені, әдетте қаржылық пирамидалардың жеке активтері болмайды», – деді Қаржылық мониторинг агенттігінің өкілі Дмитрий Акмаев.
Талайды тентіреткен қаржы пирамидасының құрбандарының санын азайтып, азаматтардың оған тап болмауы жолында бірлесіп қызмет атқарайық! Осындай қаржылық пирамидалардың арбауына түсіп қалмау үшін халықтың құқықтық сауаттылығы мен құқықтық мәдениетін арттыру – заман талабы. Құқықтық сауаттылығы жоғары адам тура жолдан адаспайды. Алаяқтардан сақ болайық!
