Сән-салтанат иллюзиясы мен тауарға деген қажеттілік сезімін тудыру
Жарнамадағы танымал манипуляцияның бірі – адамда сән-салтанат иллюзиясын туғызу. Осылай брендтің немесе тауардың танымалдылығын арттырады. Бұл үшін жарнамаға белгілі, табысты адамдарды түсіреді. Ал жарнама соңында «Сен бұған лайықсың», «Бағасы жоқ», «Озық технологиямен дайындалған», «Шектеулі коллекция» секілді ұрандар жүреді.
Брендтер осылайша сән мен салтанатты көрсетіп, тұтынушыларын «санаулы адамның ғана қолы жететін әлемнің» бір бөлшегі атануға шақырады, деп жазады stan.kz сайтына сілтеме жасаған 4tagan.kz.
Жарнамадағы келесі манипуляция – тауарға деген қажеттілік сезімін қалыптастыру. Өнімнің артықшылығын атай келе, жарнамада тұтынушының барлық мәселесін дәл осы тауар шеше алатындай етіп көрсетеді. Мәселен, «Арманыңды басқар», «Біз жұмыс істейміз, ал сіз демаласыз» деген сынды ұрандарды жиі байқаймыз.
Сонымен қатар санының шектеулі екенін, белгілі мерзімде ғана сатылатынын айтып, тұтынушыға психологиялық тұрғыдан әсер етуге тырысады. Мұндай жарнамада көп жағдайда өнім санының аз екеніне, науқан белгілі уақытта ғана болатынына басымдық беріледі. Тұтынушыны сауда жасауға асықтыру үшін «Жаппай сатылым тек 24 сағатқа созылады», «Сәтті жұма», «Асығыңыз, тек біздің дүкенде ғана бар» деген секілді сөйлемдер де қолданылады.
Лингвистикалық және статистикалық манипуляциялар
Көп жағдайда тұтынушыға манипуляция жасау үшін сандар (статистикалық) және есте тез сақталатын қысқа сөйлемдер (лингвистикалық) қолданылады.
Мысалы, «90% -ға дейінгі жеңілдіктер» секілді сөйлемдер көпшіліктің назарын аудармай қоймайды. Бірақ шын мәнінде барлық тауарда 90% жеңілдік болмауы мүмкін.
Ал есте тез сақталатын және қарапайым сөйлемдер, сөз тіркестері таңдау жасау кезінде әсер етеді. Бұл лингвистикалық манипуляция қатарына жатады.
