Белгілі бір жағдайды көрсету үшін пайдаланылатын эвфемизмдер мен өзге бағалаушылық сипаты бар сөздерді қолдануды қамтитын манипуляцияның көптеген лингвистикалық, тілдік әдіс-тәсілдері де бар. Мысалы, дербес ұлттық мемлекет құру үшін қарулы күрес жүргізуші адамды «азаттық үшін күресуші», «сепаратист», «террорист», «партизан», «боевик» деп те атайды. Әрбір ақпараттық жанр үшін жалпы әдіс-тәсілдермен қатар арнайы манипуляциялық әдіс-тәсілдер де қарастырылған.
Мысалы, телеарналарда қажетсіз саясаткерлерге қатысты көрермендердің жиреніш сезімін тудыру үшін оларды тартымсыз етіп көрсетеді немесе түсірілген кадрларды сәйкесінше монтаждап көрсетеді. Бұқараның санасына белгілі бір саяси идеяларды байқатпай ендіру мақсатында онда көбінесе думанды шоулар ұйымдастырылады және тағы басқа. Адамдар санасын басқару үшін әртүрлі әдістер қолданылады, мысалы, «бөлшектеу» немесе локализация тәсілі (мұнда бір-бірімен байланысы жоқ көптеген хабарламалар беріледі, кей кездері телебағдарламаларды жарнама арқылы бөле береді). Мұның барлығы беріліп жатқан мәселенің немесе жағдайдың нақты мәнін түсініп, баға берумен байланысты адамның қабілетін шектейді, нәтижесінде түсінбеушілік, хабарсыздық, апатия және самарқаулық пайда болады, осындай адамдар арасында дербес көзқарас болмағандықтан, олардың санасына қажет пайымдарды ендіруге болады.
Р.Әбсаттаров, Абай атындағы ҚазҰПУ-дың Магистратура және PhD докторантура институтының саясаттану және әлеуметтік-философиялық пәндер кафедрасының меңгерушісі, философия ғылымдарының докторы, профессор.
