Сарыағаш ауданы, Құркелес ауылдық округі Дастан елді мекені №73 атындағы жалпы орта мектебінде «Келеңсіз жағдайлардың алдын алу» тақырыбында профилактикалық жұмыстар жүргізілді.
Мақсаты—келеңсіз жағдайлардың алдын алу, өмір адам баласына бір-ақ рет берілетін өте қымбат сый екенін түсінулеріне ықпал ету. Оқушылардың өздерін жан-жақты тереңірек ашылуына бағыт беру, оқушы көзқарасын адамгершілік сезімдерді дамыту, келеңсіз жағдайлар мен жат қылықтардың алдын алуға бағытталған аутодиструктивті оқиғаларды болдырмау мақсатында кездесу өтті.
Аутодеструктивті мінез-құлықтың алдын алуға, балалар мен жасөспірімдер арасындағы аутодеструктивті және девиантты мінез-құлықтың алдын алу, кәмелетке толмағандардың қылмысына тосқауыл қою жүйесін дамыту проблемасын шешуге, жасөспірімдермен жұмыс ұйымдастыру проблемасын талқылауға жағдай жасау.
Аутодеструктивті мінез-құлық – қалыпты дамуға, адамның психологиясына кері әсер етеді. Яғни, суицид ауруы.
Жастар арасында суицидтің өсуі – қазіргі қоғамның ең өткір мәселелерінің бірі. Соңғы жылдары жастар арасында суицидтің деңгейі alarm тудыратын көрсеткіштерге жетті. Бұл проблема тек Қазақстанда ғана емес, әлемнің көптеген елдерінде де байқалуда. Жастардың психологиялық денсаулығы, олардың әлеуметтік жағдайы, отбасылық қарым-қатынасы, білім алу мүмкіндіктері – барлығы да суицидтің өсуіне әсер ететін факторлар болып табылады. Жастар арасында суицидтің өсуіне қарсы күрес, оның мақсаты – психологиялық қысымды азайту, жалғыздық сезімін жеңілдету және жастардың өмір сүру сапасын арттыру.
Жастар арасындағы суицидтің статистикасы
Статистикалық мәліметтерді талдау арқылы суицидтің өсуінің нақты себептерін анықтауға болады. Жастардың суицидке бару себептері әртүрлі, бірақ олардың арасында психологиялық қысым, әлеуметтік қолдау тапшылығы, отбасылық мәселелер, білім беру жүйесіндегі қиындықтар және т.б. бар. Статистикалық деректерді зерттеу арқылы жастардың психологиялық жағдайын, олардың өмір сүру деңгейін және әлеуметтік ортадағы рөлін тереңірек түсінуге мүмкіндік аламыз.
Психологиялық қысымның себептері – бұл мәселенің екінші аспектісі. Жастардың психологиялық қысымға ұшырауының себептері әртүрлі, олар отбасылық, әлеуметтік, экономикалық және мәдени факторларға байланысты. Ата-аналардың күтулері, мектептегі бәсекелестік, әлеуметтік желілердегі қысым – барлығы да жастардың психологиялық жағдайына теріс әсер етеді. Психологиялық қысым жастардың өміріне, олардың психикалық денсаулығына, сондай-ақ суицидтік мінез-құлыққа әсер етуі мүмкін.
Жалғыздықтың әсері – бұл мәселенің тағы бір маңызды аспектісі. Жастар арасында жалғыздық сезімі жиі кездеседі, және бұл сезім олардың психологиялық жағдайына теріс әсер етеді. Жалғыздық, әлеуметтік оқшаулану, достар мен жақын адамдардың қолдауының жетіспеушілігі – барлығы да жастардың суицидтік ойларына себеп болуы мүмкін. Жалғыздықтың жастардың психологиялық денсаулығына әсерін, сондай-ақ оны жеңу жолдары қарастырылуы тиіс.
Ақпараттық науқандар – жастар арасында психологиялық көмек көрсету мен суицидтің алдын алу үшін маңызды құрал болып табылады. Ақпараттық науқандар арқылы жастарға психологиялық көмек көрсету, психологиялық қысымды азайту, жалғыздық сезімін жеңілдету туралы ақпарат тарату жоспарлануда. Бұл науқандар жастардың психологиялық сауаттылығын арттыруға, оларды психологиялық көмек алуға ынталандыруға бағытталған.
Психологиялық семинарлар – ата-аналар мен жастарға арналған маңызды іс-шаралар. Психологиялық семинарлар арқылы жастар мен ата-аналарға психологиялық қысымның әсері, жалғыздық сезімі, суицидтің алдын алу жолдары туралы ақпарат беріледі. Семинарлар жастардың психологиялық сауаттылығын арттыруға, олардың психологиялық жағдайын жақсартуға, сондай-ақ ата-аналар мен жастар арасындағы қарым-қатынасты нығайтуға көмектеседі.
Психологиялық көмек орталықтары – жастарға психологиялық көмек көрсету үшін маңызды мекемелер. Психологиялық көмек орталықтарының рөлін, олардың жастарға көрсететін қызметтерін, сондай-ақ жастардың психологиялық көмек алуға деген қажеттілігін түсіндіру үшін ақпарат тарату жолдары.
Суицидке қарсы күрес стратегиясы
Суицидтің алдын алу үшін кешенді стратегияларды әзірлеу, жастар арасында психологиялық қысымды азайту, жалғыздық сезімін жеңілдету, психологиялық көмек көрсету – барлығы да жастардың психологиялық денсаулығын жақсартуға бағытталған. Бұл стратегиялар жастардың өмір сүру сапасын арттыруға, олардың психологиялық жағдайын жақсартуға, сондай-ақ суицидтің өсуін тоқтатуға көмектеседі.
Осындай жұмыстардың барысында жастар арасында суицидтің өсуіне қарсы күрес жобасы жүзеге асырылады. Жобаның мақсаты – жастардың психологиялық денсаулығын жақсарту, психологиялық қысымды азайту, жалғыздық сезімін жеңілдету, сондай-ақ жастар арасында суицидтің алдын алу. Жастардың психологиялық жағдайын, олардың өмір сүру деңгейін, әлеуметтік ортадағы рөлін тереңірек түсінуге, сондай-ақ суицидтің алдын алу үшін тиімді стратегияларды әзірлеу.
