Суицидалды мінез-құлық соматикалық, психикалық ауытқуы бар, тіпті сау адамдарда да кездеседі. Сондықтан өзін- өзі өлтіретін адамдардың барлығының психикасында ауытқуы бар деуге болмайды.
Жасөспірім осал және сезімтал, кез – келген мәлімдеме-жасөспірімнің пікірінше, оған қатысты объективті емес, тіпті сыныптастарының, құрдастарының қатысуымен де ауыр және салдары болуы мүмкін.
Отбасы-суицидтік мінез-құлықтың алдын алудағы негізгі қорғаныс факторов.
Жасөспірімдердегі автоагрессияның көптеген әрекеттері көмекке шақыру ретинде қарастырылады, бұл ата-аналардың назарын олардың проблемаларына аударудың, кіші және аға буын арасындағы түсініспеушіліктің қабырғасын тесудің соңғы әрекеті. Сондықтан отбасының қауіпсіздігі және оның әл-ауқаты, ата-ананың баламен қарым-қатынасы ресми емес, охан назар аудару мен қамқорлықтың маңызды рөлін атқарады.
Медициналық статистикаға байланысты адамдардың бір жартысын ақыл- ойы кеміс адамдар,бірін жүйке-жүйесі тозған адамдар, бірін мазасыз адамдар десе,енді бірін өз эмоцияларын басқара алмайтын адамдар құраса, қалған бөлігін ешқандай психикалық ауытқуы жоқ адамдар құрайды екен. Суицидальді мінез-құлық тағыда балалар үйінде және толық қанды емес отбасында өскен балалар арасында жиі кездеседі. Сонымен қатар отбасы аралық қақтығыс, әке-шешесінің айырылысуына да байланысты болады.Көктем, жаз жыл мезгілдерінде сейсенбі күні суицид жасалу күні жоғары болады.
Күз, қыс мезгілдерінде сәрсенбі, бейсенбі күндері суицидтің жасалуы төмен болады деп қарастырады. Суицидальді мінез-құлық көбінесе депрессия кезінде, алкогольдік токсикомания,психопатия және аффект кезінде жиі кездеседі.
Өзін-өзі өлтіруге көбінесе индивидуалды проблемалар итермелейді.Қазіргі кезде жастар өздерінің өмірлерін бағалай алмайды.
Егер бір проблеманы шеше алмай жатса,олар өз өмірлерін қиюға даяр болады,өйткені олардың ойларынша олар тек осылай ғана тыныштық,уайым-қайғысыз өмір және махаббат табатын сияқты. Көбінесе жасөспірімдер мен балалар жерлеу рәсімін көз алдарына елестетіп, ата- аналарының жылағандарын елестетіп,олардан өш алмақ болады.
Адам өліміне әлеуметтік жағдайлар,жалғыздық та үлкен әсерін тигізеді.Бірақ кей біреулер ұрсысып өзін- өзі өлтіретін болса,енді біреулері түрмеде отырып бостандықты аңсайды. Сондықтан қоғамда өмір нашарлаған сайын суицидте көбейе түседі.
Жасөспірімнің минез-құлқында ата-аналарға не ескерту керек?
Бала тікелей немесе жанама түрде өзін-өзі өлтіру немесе өлтіру немесе өмірді жалғастырғысы келмеу туралы айтады. Өмір сүргісі келмеу туралы айту-бұл өзіңізге және сіздің проблемаларыңызға назар аудару әрекеті. Егер адам бұл туралы айтса, онда ол мұны істемейді деген аңыз бар. Алайда, олай емес! Көңіл аудармайтын үмітсіз жасөспірім өз ниетін соңына дейін жеткізе алады.
Қауіпті мінез-құлық, оның өмірі мен денсаулығына зиян келтіру ықтималдығы жоғары.
Мінез-құлықтың күрт өзгеруі. Мысалы, ол ұятсыз болды, жақын адамдарымен сөйлескісі келмеді, өзіне қымбат заттарды бере бастады, ол бұрын істегенді ұнататын нәрсеге қызығушылығын жоғалтты, достарынан алыстап кетті.
Жасөспірім ұзақ уақыт бойы көңіл-күйді төмендетеді, тітіркендіреді.
Жақын ортада, сондай-ақ маңызды ересектер немесе құрдастар арасында суицидтің мысалы болуы.
Әрбір адам өмір сүруге құқылы. Олай болса неге арамызда өз өлімінен бұрын өмірден озатын адамдар кездеседі? Қиыншылыққа төзбей өмірден өте салу оңай. Бірақ, осының артында қаншама қайғы-қасірет, мұң бар десеңізші! Сондықтан да мұндай нәрседен аулақ болайық!
