Бүгінде сандық технология мен әлеуметтік желінің дамуымен жалған ақпараттың таралу жылдамдығы артты. Әлеуметтік желі ақпаратты тұтынудың негізгі алаңына айналды. Жалған фактілер, бұрмаланған деректер қоғамдық сананы манипуляциялауға бағытталған таптырмас құрал. Қоғамдық пікірді манипуляциялау жаңалық емес екені анық.
Еңбек және жыныстық құлдық, қарулы қақтығыс аймақтарына тарту, телефон және ғаламтор алаяқтығы. Бұл құбылыстардың барлық құрбандарын бір нәрсе біріктіреді – оларға қоғамдық санамен манипуляциялау ықпалы. Ал, бұл үшін қоғам мүшелерінің ақпараттық суаттылығы ауадай қажет. Бұл туралы «ertistv.kz» сілтеме жасаған 4tagan.kz ақпараттық агенттігі жазады.
Ақпарат көзін тексере білу – әрқайсымызға қажет маңызды дағды. Көрген, естіген немесе оқыған нәрсенің бәріне бірдей сене беруге болмайды. Әсіресе, ғаламторда жалған деректер көп кездеседі. Ақпарат көзі сенімді және тексерілген болуы керек.
Ақпарат көзін тексергеннен кейін бірден жарияланған күніне назар аударған жөн. Өйткені, ақпараттың да азық-түлік секілді жарамдылық мерзімі болады. Әйтпесе, медиасауаттылықтың жоқтығынан фейктердің құрбанына айналу оңай.
Ақпаратты талдау және оның сенімділігін бағалау үшін сыни ойлау қабілетін дамыту қажет. Кез келген ақпаратты қабылдамас бұрын, сұрақтар қойып, анықтығын түрлі дереккөздерден іздеңіз: бұл нақты ақпарат па, әлде пікір ме? Контент кімге бағытталған? Қандай мақсатпен жарияланған? Ол қандай эмоцияларды немесе әсерлерді тудырады? Бұл кімге тиімді? Барлық тараптардың пікірлері көрсетілген бе?
Мұның бәрі қоғамдық сананың манипуляциясына қарсы тұруға үлкен мүмкіндік береді.
