Еліміз тәуелсіздігін алған кезден бастап зайырлы, құқықтық мемлекет орнатуға қадам жасалды. Отандық заңдардың базасы қоғамдық, азаматтық қарым-қатынастарды реттейтін жаңа құқықтық құжаттармен толықтырылды.
Сот, құқық қорғау органдарының жұмысы үлкен өзгерістерді басынан кешірді. Осының бәрі азаматтардың
құқығы мен бостандығын сапалы, мінсіз қорғау мақсатында қолға алынған іргелі іс-шаралар. Өйткені,
құқықтық мемлекетте азаматтардың құқығы бұзылмауы керек. Өкінішке қарай, азаматтардың
барлығы бірдей заңдық тұрғыдан сауатты дей алмаймыз. Бұқаралық ақпарат құралдарында насихат жұмыстары жүйелі жүргізіліп, құқықтық сауатты көтеретін мәліметтер тұрақты жарияланып тұрғанымен,
оған мән беріп, көңіл бөліп оқитындар аз. Тек алаяқтардың құрбанына айналып, қолында барынан
ажыраған кезде ғана азаматтар сан соғып, сауатының төмендігінен зардап шеккенін кеш түсініп жатады.
Оның жарқын мысалы – қарыз берумен байланысты. Бізде кейбір азаматтар жақынына, танысына,
тіпті, өзі жетік білмейтін адамға қолхатсыз қаржы беріп жатады. Ол адам ақшаны қайтармағанда,
қарызын созып жүріп алған кезде ғана амалсыздан сотқа жүгінеді. Ал мұндайда не қолында қолхаты жоқ,
не жанында куәсі жоқ адамның қарыз бергенін дәлелдеудің өзі қиын.
Осыған орай біреуге қарыз берерде оның құқықтық салдарын да ойлаған абзал.
Жалпы, онлайн-несие қызметін рәсімдеуде туындаған даулар бойынша құқықтық тұрғыдан зерттеу
жүргізіп, халыққа оның салдарын түсіндіру кезек күттірмейтін мәселе. Мұндай дауларды саралай келе түйгеніміз, азаматтар банк несие бермеген соң амалы таусылғандықтан
ешбір талап қоймайтын ірілі-ұсақты әлдебір компанияларға жүгінеді. Қарыз аларда оның пайызына да, салдарына да мән бермейді.
Ж.АРСТАНОВА
