Мамандардың айтуынша, кез келген фейк – бұл қоғамдық пікірді манипуляциялау тәсілдерінің бірі. Жалған ақпараттың құрбаны болмау үшін авторы көрсетілмеген немесе ақпарат көзіне сілтемесі жоқ күмәнді мәліметтерді әрі қарай таратпай, алдымен тексеріп алған абзал.
«Осы жерде акция сатып алып немесе инвестиция құйып, сол инвестициядан айына 2000 $ кіріс алып жатырмын» деген манипуляцияға толы жарнама жасалады. Сосын бір адам «мен осы жобаға қатысқаныма қуанамын, бақытты сезінемін, қазір табысқа кенеліп жатырмын» деп, екінші адам «екі-үш айда пәтерлі болдым» деп жарнамалайды. Содан кейін маған күмән тудырды. Сосын мен Kaspi.kz-тің ресми парақшасына барып, банктік сервистерді қарап шықтым. Ол жерде Kaspi Profit деген өнім жоқ. Ол жерде «табысқа кенеліп жатырмын» деп жарнамалаған акушер-гинеколог Аэлита Мұстафаеваның видеосы көрсетіледі. Оны скрин жасап алып, Google-дің картина тексеретін ресурсын пайдаланған кезде ол шыға қойған жоқ. Сосын Яндекске салып тексеріп көрдім. Ол кісінің суреті шықты, суретінің астында YouTube-ден видео шықты. Видеоны ашып қалсам, ол мүлдем басқа медициналық орталық ашып, содан табысқа кенеліп, халыққа пайдасы тиіп жатқаны туралы сұхбат берген.
Ал қаржы алаяқтары сол видеодан үзінділер қиып алып, өздеріне пайдаланған. Сосын Айнұр деп сөйлеген адамның суретін алып, оны да тексеріп көргенде, ол ешқандай да Айнұр емес, Ресей азаматы Мария болып шықты. Яғни бұл Kaspi.kz атын жамылып жасап отырған қаржы алаяқтарының жобасы екеніне көзім жетті. Егер сіз сол жердегі толығырақ деген батырманы бассаңыз, сізге келесі сілтемелерге өтуге кеңес береді. Ал одан өтсеңіз, сіз барлық ақпаратты оларға беріп, қаржы алаяқтарының қақпанына түсесіз.
Осыдан кейін мен банктің ресми өкіліне хабарларыңыз бар ма деп хабарластым. Ол оны қауіпсіздік қызметіне тапсыратынын, мұның жалған ақпарат екенін айтты», – дейді Халима Тәжіқұл.
