Қай қоғамды алып қарасаңыз да жалған ақпараттың тарауы заңды құбылыс. Жалған ақпарттың таралуына белгілі бір мүдделі топ себепші болып жатады. Оны тарату арқылы өз пайдаларын қанағаттандырады. Жалған ақпарат неге тез тарайды және оны қалай ажыратуға болады?
Фактчекинг ресурстары болғанымен, кейде жалған ақпаратты толық зерттеу мүмкін емес. Сол себепті жалған ақпаратқа өзіміз зерттеу жүргізіп, ой елегінен өткізіп, жеке талдау жасауымызға тура келеді. Фейк ақпараттар деп бұқаралық ақпарат құралдарындағы, әлеуметтік желілердегі және арналардағы әдейі таратылған жалған жаңалықтарды атайды.
Жалған ақпаратты анықтаудың 100%-дық әдісі жоқ, бірақ дұрыс жұмыс істейтін бір ереже бар: сіз неғұрлым көп тексеру құралдарын пайдаланып, көпдереккөзді қамтысаңыз, жалған ақпаратты анықтау ықтималдығы соғұрлым жоғары болады.
Сонымен жалған ақпаратты қалай анықтауға болады? Оның бірнеше әдісін қарастырып көрейік.
- Тек тақырыбын ғана емес, ақпаратты түгел оқып шығыңыз.Кейде мақаланың тақырыбы айғайлап тұрғанмен, ішінде мардымды ақпарат болмауы мүмкін.
- Ақпаратты немесе мақаланы кім таратып жатқанын анықтап алыңыз.Ақпарат таратқан сайтты толық зерттеңіз. Онда жазылған мақалаларға көңіл аударыңыз. Сайттың қашан ашылғанын ерінбей қарап шығыңыз. Өйткені, танымал сайттардың атын пайдаланып немесе соларға ұқсайтын дизайнмен шығып жатқан жалған ақпарат тарататын сайттар бар.
Бұл мәселе әлеуметтік желідегі ресми парақшаларға да қатысты. Себебі бір әріпін өзгертіп, ресми парақшаларға ұқсатып шығарып жатқандар да кездеседі.
Тиісті мамандардың кеңестердің барлығы Сізді жалған ақпараттан барынша сақтайды. Жалған ақпараттың таралуына жол бермеу үшін барынша сақ болғаныңыз жөн. Әсіресе ақпарат ағыны көп заманда сақтық артық етпейді. nege.kz
