Ақпарат жылдамдығының дамыған заманында кез келген хабар мен мәлімет бұқараға оңай әрі жылдам тарап кете алады. Оның дұрыс-бұрыстығы анықталмай жатып, көпшілікке жария болып жататын орта – әлеуметтік желілер мен мессенджерлер.
Интернет заманына дейін халық ақпаратты дәстүрлі бұаралық ақпарат құралдарынан алатын болса, қазір олар жаңалықты бір-біріне өзара тарата алады. Соның салдарынан оған субъективті пікірлер қосылып, ақпарат өзгеріп тарайды. Демек халық ресми мақұлданбаған әрі модерациядан өтпеген, даулы жаңалықтарды күнара кездестіруге мәжбүр.
Жалған ақпараттың тез таралып, талқыға кең көлемде түсуі қоғамдағы резонансқа, соңғы шыққан жаңалыққа тікелей байланысты. Егер ақпарат мазмұны үндеу, үгіттеу, сақтық, агрессиялық сипатта болса, адам миы оны қабылдауға, шын санауға дайын тұрады. Жалған ақпараттан әсер алған қолданушы оны тарата отырып, өзінің іс-әркетінің қаншалықты маңызды екенін көбіне дұрыс бағамдай бермейді.
Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінде 2015 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енген заңнамаға сәйкес, жалған ақпарат беру, тарату және пайдалану қылмыстық жауапкершілікке әкеп соғады. Сондықтан ақпараттық жүйедегі әр іс-әрекет асқан жауапкершілікті талап етеді.
Хабарлама ретінде келген бір жаңалық яки ақпараттағы субъект, оқиға, төтенше жағдай қоғамға қауіп төндіретін болса, ақпаратты өзгелерге таратып бөлісетін болса, қолданушы жаңалықтың шындық екенін анықтауы тиіс. Яғни, қолданушы ақпараттың ақиқаттығына көзі жетпейінше оны жалған деп санауы тиіс.
Әр ақпараттың бұқараға тарап, қоғамдық деңгейде талқыға түсуі, оның нәтижесі әр саналы азамат үлесінде. Ал сол қарапайым интернет қолданушысының ақпараттық қауіпсіздікке тигізер көмегі – бар болғаны ақпараттың ақ-қарасын ажыратып, тиісті шара қолдану.
Ақпарат дереккөзі: massaget.kz
